25 marca 2004

III Powiatowy Konkurs Chemiczny

Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Inegracyjnymi im. I. Łukasiewicza w Jaśle

Czas pracy 90 min.

Zadania zamknięte

1. Ile pierwiastków wchodzi w skład związku chemicznego o wzorze: C₂H₅OH:
   1. cztery pierwiastki;
   2. dziewięć pierwiastków;
   3. trzy pierwiastki;
   4. siedem pierwiastków.
2. Które jony mają zawsze ładunki ujemne:
   1. jony wodorotlenkowe i jony metalu;
   2. jony metalu i jony reszty kwasowej;
   3. jony wodorotlenkowe i jony reszty kwasowej;
   4. jony wodorowe i jony reszty kwasowej.
3. Spośród podanych określeń wybierz prawidłową odpowiedź:
   1. kwas azotowy(V) - powoduje zwęglenie się polanego tym kwasem cukru;
   2. kwas siarkowy(VI) - wchodzi w skład soku żołądkowego;
   3. kwas węglowy - jego obecność nie niszczy układu pokarmowego;
   4. kwas solny - zwilżenie nim palca powoduje zażółcenie skóry.
4. Wybierz prawidłową odpowiedź, wskazując przykład reakcji endoenergetycznej:
   1. reakcja rozkładu tlenku rtęci(II);
   2. rozcieńczanie kwasu siarkowego(VI);
   3. reakcja gaszenia wapna;
   4. reakcja cynku z kwasem solnym.
5. W którym z wymienionych procesów zachodzi zjawisko dyfuzji:
   1. spalanie magnezu;
   2. rozchodzenie się zapachu pieczonego ciasta;
   3. termiczny rozkład wapieni;
   4. reakcja metalu z niemetalem.
6. Wybierz prawidłową odpowiedź. Wiązanie kowalencyjne polega na:
   1. przedstawieniu rodzaju i liczby atomów związku chemicznego;
   2. łączeniu się atomów za pomocą wspólnych par elektronowych;
   3. łączeniu się kationów i anionów;
   4. przedstawieniu tylko rodzaju atomów związku chemicznego.
7. Która odpowiedź podaje prawidłową wartościowość manganu w tlenkach: MnO₂, Mn₂O₃, MnO, MnO₃.
   1. IV, III, II, VI;
   2. VI, IV, III, II;
   3. II, III, IV, VI;
   4. III, II, IV, VI.
8. Ustal wzór związku chemicznego o masie cząsteczkowej 94u, zawierającego w cząsteczce 3 atomy, w tym 2 atomy tego samego pierwiastka o łącznej masie 78u. Związkiem tym jest:
   1. Cu₂O;
   2. K₂O;
   3. H₂S;
   4. CaCl₂.
9. Oceń, który sposób zapisu jest prawidłowy: 3H₂O, Cu, 2CO₂, 3F₂.
   1. 3 cząsteczki wody, 1 cząsteczka miedzi, 2 atomy tlenku węgla(IV), 6 atomów fluoru;
   2. 3 atomy wody, 1 atom miedzi, 2 cząsteczki dwutlenku węgla, 3 atomy fluoru;
   3. 3 cząsteczki wody, 1 atom miedzi, 2 cząsteczki tlenku węgla(IV), 3 cząsteczki fluoru;
   4. 6 atomów wody, 1 cząsteczka miedzi, 4 atomy tlenku węgla(IV), 6 cząsteczek fluoru.
10. Odmianami alotropowymi węgla naturalnie występującymi w przyrodzie są:
    1. węgiel kamienny, diament;
    2. diament, węgiel brunatny;
    3. grafit, diament;
    4. grafit, węgiel kamienny;
11. Atomy węgla i wodoru w cząsteczce metanu układają się w kształt:
    1. linii;
    2. kwadratu;
    3. czworościanu foremnego;
    4. sześcianu.
12. Wodny roztwór metanu ma odczyn:
    1. kwaśny, ponieważ cząsteczka metanu zawiera atomy wodoru;
    2. słabo kwaśny, ponieważ metan jest bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie;
    3. obojętny, ponieważ metan jest bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie;
    4. obojętny, ponieważ metan nie ulega dysocjacji elektrolitycznej.
13. Do tego samego szeregu homologicznego należą:
    1. etan, etyn, buten, butan;
    2. butan, metan, propen, heksan;
    3. propen, butyn, heptyn, heksen;
    4. eten, heksen, hepten, buten.
14. Aby odróżnić propan od propenu należy użyć:
    1. wody wapiennej;
    2. wody bromowej;
    3. fenoloftaleiny;
    4. oranżu metylowego.
15. Do dwóch naczyń odmierzono po 100cm³ roztworu KMnO₄ o takim samym stężeniu. Przez pierwszy roztwór przepuszczono 1000cm³ gazu X, a przez drugi 1000cm³ gazu Y (objętości zostały odmierzone w tych samych warunkach). Większe odbarwienie roztworu zaobserwowano w naczyniu pierwszym. Badanymi gazami są:
    1. X - etan, Y - eten;
    2. X - etyn, Y - eten;
    3. X - eten, Y - etan;
    4. X - eten; Y - etyn;
16. Polietylen jest między innymi stosowany do wyrobu:
    1. worków na śmieci, folii stosowanych w budownictwie, elementów ślizgowych w protezach stawów;
    2. folii stosowanych w budownictwie, powierzchni zapobiegających przywieraniu potraw do patelni, worków na śmieci;
    3. powierzchni zapobiegających przywieraniu potraw do patelni, worków na śmieci, elementów ślizgowych w protezach stawów;
    4. folii stosowanych w budownictwie, elementów ślizgowych w protezach stawów, powierzchni zapobiegających przywieraniu potraw do patelni.
17. Jedną z wielu zalet polietylenu jest to, że:
    1. jest niepalny;
    2. ulega biodegradacji;
    3. w czasie spalania polietylenu powstaje tylko woda i CO₂;
    4. po rozdrobnieniu może być używany jako nawóz.
18. Węglowodory CH₂=C=CH₂ i CH≡C-CH₃ to:
    1. izomery;
    2. homologi;
    3. alkeny;
    4. alkiny.
19. Nafta jest frakcją ropy naftowej o temperaturze wrzenia:
    1. 25 - 200 °C;
    2. 180 - 280 °C;
    3. 250 - 360 °C;
    4. 330 - 400 °C.
20. Pierwsza destylarnia ropy naftowej powstała:
    1. we Lwowie;
    2. w Bóbrce;
    3. w Ulaszowicach;
    4. w Gorlicach.
21. Która z podanych niżej substancji pali się w kolbie napełnionej CO₂:
    1. żelazo;
    2. magnez;
    3. węgiel;
    4. żadna z wymienionych, bo CO₂ nie podtrzymuje palenia.
22. Ładunek elektryczny jądra deuteru jest równy:
    1. −2;
    2. −1;
    3. +1;
    4. +2;
23. W trakcie reakcji tlenku fosforu(V) z wodą obniża się pH roztworu, ponieważ:
    1. zwiększa się ilość jonów OH⁻;
    2. zwiększa się ilość jonów PO₄³⁻;
    3. zwiększa się ilość jonów H⁺;
    4. pH nie zmienia się, bo reakcja nie zachodzi.
24. Reakcja magnezu z kwasem siarkowym(VI) zachodzi między:
    1. kationami magnezu i anionami siarczanowymi(VI);
    2. atomami magnezu i anionami siarczanowymi(VI);
    3. atomami magnezu i kationami wodoru;
    4. kationami magnezu i atomami wodoru.
25. Spośród wymienionych niżej metali z wodą nie reaguje:
    1. Be;
    2. Ca;
    3. Na;
    4. K.
26. Fenoloftaleina przyjmie malinowe zabarwienie w probówkach z wodą, do których dodano:
    1. K₂O, Na, BaO, ZnO;
    2. SO₂, SO₃, P₄O₁₀, N₂O₅;
    3. KOH, K, K₂O, Ba;
    4. NaOH, Cu, Na₂O, CuO.
27. Z których z poniższych par substratów można otrzymać saletrę amonową:
    1. NH₃ i H₂CO₃;
    2. NaOH i HNO₃;
    3. NH₃ · H₂O i HNO₃;
    4. NH₃ · H₂O i N₂.
28. Jeżeli do roztworu zawierającego 0,5 mola wodorotlenku potasu wprowadzimy roztwór zawierający 0,5 mola kwasu siarkowego (VI), to powstanie roztwór o:
    1. pH < 7;
    2. pH > 7;
    3. pH = 7;
    4. pH ≥ 7.
29. Kropla wodnego roztworu pewnego związku chemicznego barwi płomień palnika na kolor żółty. Po dodaniu do tego roztworu AgNO₃ wytrąca się biały osad. Związkiem tym może być:
    1. NaCl;
    2. NaNO₃;
    3. CaCl₂;
    4. Ca(NO₃)₂.
30. Pewien gaz wprowadzony do roztworu kwasu z dodatkiem oranżu metylowego spowodował odbarwienie wskaźnika. Gazem tym był:
    1. tlenek siarki(IV);
    2. tlenek węgla(IV);
    3. bromowodór;
    4. amoniak.

Zadania otwarte

1. Zapisz równania reakcji, za pomocą których można dokonać następujących przemian i podaj nazwy reagentów:
   
2. Wiedząc, że z 10g NaOH przereaguje całkowicie 12,25g H₂SO₄, oblicz ile należałoby odmierzyć cm³ 10% roztworu H₂SO₄ o ρ = 1,067 g/cm³ aby całkowicie zobojętnić 40g NaOH.
3. Uczniowie otrzymali cztery ponumerowane probówki, w których znajdowały się wodne roztwory następujących soli: Na₂CO₃, Ca(NO₃)₂, AgNO₃, KCl. W celu identyfikacji otrzymanych soli uczniowie mieszali kolejno roztwory znajdujące się w poszczególnych probówkach, a obserwacje zestawili w tabelce.

   PROBÓWKA	1	2	3	4
   1	#	brak osadu	osad	osad
   2	brak osadu	#	brak osadu	osad
   3	osad	brak osadu	#	brak osadu
   4	osad	osad	brak osadu	#

   Korzystając z powyższej tabeli i tabeli rozpuszczalności oraz wiedząc, że w probówce 3 jest roztwór KCl, przyporządkuj poszczególnym probówkom odpowiednie roztwory. Odpowiedzi uzasadnij pisząc właściwe równania reakcji.
4. Do naczynia zawierającego 99g wody wrzucono 1g sodu. Zakładając, że wody nie ubyło w wyniku parowania oblicz stężenie otrzymanego roztworu.

POWODZENIA!

Zadania zamknięte 1 do 9 i otwarte I:

Agnieszka Janowiec;

Zadania zamknięte 10 do 20 i otwarte IV:

Ryszard Goryczka

Zadania otwarte II i III:

Barbara Kopeć

Zadania zamknięte 21 do 30:

Józef Głowacki, Tomasz Szrama „Zbiór zadań z chemii dla gimnazjum 1-3”, WSiP, Warszawa 2003