13 marca 2003

II Powiatowy Konkurs Chemiczny

Gimnazjum nr 2 w Jaśle

Czas pracy 90 min.

Zadania zamknięte

1. "Właściwości fizyczne i chemiczne pierwiastków uporządkowanych zgodnie ze wzrastającą liczbą atomową zmieniają się okresowo". Stwierdzenie to nosi nazwę:
   1. prawa stałości składu;
   2. prawa okresowości;
   3. prawa zachowania masy;
   4. prawa działania mas.
2. Uczeń wymienił właściwości chloru
   1. jest to gaz,
   2. posiada barwę żółto-zieloną,
   3. łatwo reaguje z wodorem,
   4. jest cięższy od powietrza,
   5. częściowo rozpuszcza się w wodzie,
   6. reaguje z metalami.
   Które zdania dotyczą właściwości fizycznych?
   1. a, b, c, f;
   2. a, b, d, e;
   3. c, d, f;
   4. b, d, e, f.
3. W nowo wybudowanych budynkach odczuwa się wilgoć. Wynika to z reakcji chemicznych zachodzących podczas twardnienia zaprawy murarskiej. Jedną z tych reakcji przedstawia równanie:
   1. CaSO₄·2H₂O → CaSO₄ + 2H₂O;
   2. Ca(OH)₂ → CaO + H₂O;
   3. CaO + H₂O → Ca(OH)₂;
   4. Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O.
4. Związek ma wzór N₂O_X . Masa cząsteczkowa wynosi 44 u. Indeks x wynosi:
   1. 1;
   2. 2;
   3. 3;
   4. 4.
5. Od jakiego kwasu pochodzi fosforan(V) magnezu:
   1. H₃PO₃;
   2. H₃PO₄;
   3. H₂PO₅;
   4. HP₅O₃.
6. W reakcji magnezu z parą wodną reduktorem jest:
   1. magnez;
   2. woda;
   3. wodór;
   4. tlenek magnezu.
7. Jeżeli na powietrzu pozostawimy Ca, CaO, Ca(OH)₂ to odpowiednim przemianom chemicznym będą ulegać:
   1. tylko wapń;
   2. wapń i tlenek wapnia;
   3. tlenek i wodorotlenek wapnia;
   4. wszystkie te substancje.
8. Zmianę zabarwienia wodnego roztworu manganianu(VII) potasu oraz wody bromowej powodują:
   1. tylko węglowodory nasycone;
   2. wszystkie nienasycone związki organiczne;
   3. tylko węglowodory nienasycone;
   4. wszystkie związki organiczne.
9. Jednakowe liczby atomów tlenu znajdują się w porcjach materii z zestawu:
   1. 5H₂O₂, 5H₂O, 5O₂, 5O₃;
   2. 6CuO, 2H₂SO₄, 3NO₂, 2N₂O₅;
   3. 3CuO, 3H₂O, 3H₃PO₄, 3NaOH;
   4. 6CuO, 2H₂SO₃, 3NO₂, 2N₂O₃.
10. Skały wapienne można zidentyfikować, stosując:
    1. próbę z rozżarzonym łuczywkiem;
    2. kwas np. solny;
    3. próbę z wodą wapienną;
    4. indykator.
11. Dobrym sposobem zabezpieczania metali przed korozją jest:
    1. niklowanie;
    2. pokrywanie warstewką tlenku;
    3. szlifowanie metalu;
    4. odpowiedzi A i B są prawdziwe.
12. Zapis 3 PbO oznacza:
    1. 3 cząsteczki tlenku ołowiu(IV);
    2. 3 atomy tlenku ołowiu(II);
    3. 3 cząsteczki tlenku ołowiu(II);
    4. 3 atomy tlenku ołowiu(IV);
13. Jaki stężony kwas zachowuje się w opisany poniżej sposób:
    • cukier polany tym kwasem zwęgla się;
    • miedź ogrzana z tym kwasem pokrywa się czarnym nalotem;
    • gaz o dużej wilgotności przepuszczany przez ten kwas staje się gazem suchym, pod warunkiem, że nie wchodzi z nim w reakcję?
    Kwasem tym jest:
    1. HCl;
    2. HNO₃;
    3. H₂SO₄;
    4. H₃PO₄.
14. W wyniku reakcji chlorku sodu z azotanem(V) srebra wytrąciło się 143,5g chlorku srebra. W reakcji wzięło udział:
    1. 27g AgNO₃;
    2. 58,5g AgNO₃;
    3. 170g AgNO₃;
    4. 585g AgNO₃.
15. Prawidłowy wzór soli - azotan(V)żelaza(III), to:
    1. FeNO₃;
    2. Fe₃NO₅;
    3. Fe(NO₃)₃;
    4. Fe(NO₅)₃.
16. Która z wymienionych właściwości nie dotyczy tlenku węgla(IV)?
    1. jest gazem cięższym od powietrza;
    2. gasi płomień;
    3. podtrzymuje palenie;
    4. rozpuszcza się w wodzie.
17. Ile wynosi zawartość procentowa wody w związku o wzorze: CuSO₄·5H₂O?
    1. 36,06%;
    2. 10,14%;
    3. 18,03%;
    4. 20,28%.
18. Ile azotu znajduje się w 10 m³ powietrza?
    1. 0,78 m³;
    2. 2,1 m³;
    3. 7,8 m³;
    4. 8,7 m³.
19. Tlenki niemetali, które reagują z wodą, dają w wyniku reakcji:
    1. wodorotlenki;
    2. kwasy beztlenowe;
    3. kwasy tlenowe;
    4. sole kwasów tlenowych.
20. Wodorotlenki sodu i potasu należy przechowywać w szczelnie zamkniętych naczyniach ponieważ:
    1. są substancjami żrącymi;
    2. są substancjami lotnymi;
    3. mają właściwości higroskopijne;
    4. są substancjami o nieprzyjemnych zapachach.
21. Które z podanych równań dysocjacji jest napisane poprawnie?
    1. H₃PO₄ → 3H⁺ + PO₄³¯;
    2. H₃PO₄ → H⁺ + PO₄³¯;
    3. H₃PO₄ → 3H⁺ + 4PO³¯;
    4. H₃PO₄ → 3H⁺ + 3PO⁴¯.
22. Tabelka przedstawia fragment układu okresowego:

    	IA	IIA	IIIA
    1
    2
    3	X		Y

    Czym nie różnią się atomy X i Y:
    1. ilością protonów w jądrze;
    2. wartościowością;
    3. ilością powłok elektronowych;
    4. ilością elektronów walencyjnych.
23. W kwasie siarkowym(VI) rozpuszczono całkowicie 8 g tlenku magnezu. Masa powstałej soli wynosi:
    1. 24g;
    2. 120g;
    3. 32g;
    4. 60g.
24. Suma współczynników stechiometrycznych w równaniu reakcji kwasu fosforowego(V) z chlorkiem wapnia wynosi:
    1. 12;
    2. 10;
    3. 8;
    4. 4.
25. Jeżeli magnez łączy się z siarką w stosunku masowym Mg : S = 3 : 4, to 12 g siarki przyłączy magnez w ilości:
    1. 9 g;
    2. 9 u;
    3. 16 g;
    4. 16 u.
26. Aby z nasyconego roztworu saletry potasowej w temp. 50°C otrzymać roztwór nienasycony należy:
    1. podwyższyć temperaturę roztworu;
    2. dosypać nieco saletry;
    3. odparować trochę wody;
    4. oziębić roztwór.
27. Atom azotu opisuje liczba masowa, która wynosi 14 i liczba atomowa, która wynosi 7. W skład jądra atomu azotu wchodzi:
    1. 7 protonów i 7 elektronów;
    2. 7 protonów i 14 neutronów;
    3. 7 protonów i 7 neutronów;
    4. 7 protonów, 7 neutronów i 7 elektronów.
28. W cząsteczce węglanu wapnia tlen stanowi:
    1. 48%;
    2. 16%;
    3. 52%;
    4. 36%.
29. Prawidłową nazwą soli o wzorze K₂SO₄ jest:
    1. siarczek potasu;
    2. siarczan potasu;
    3. siarczan(IV) potasu;
    4. siarczan(VI) potasu.
30. W reakcji wapnia z wodą powstanie:
    1. Ca(OH)₂ i tlen;
    2. Ca(OH)₂ i wapń;
    3. Ca(OH)₂;
    4. Ca(OH)₂ i wodór.

Zadania otwarte

1. Pagodan (cząsteczka tego węglowodoru była "modelem" przy projektowaniu logo Powiatowego Konkursu Chemicznego) ma wzór sumaryczny C₂₀H₂₀. Jaką ilość pagodanu należy całkowicie spalić, aby otrzymać 120g wody?
2. Za pomocą równań reakcji opisz procesy zaznaczone na poniższym schemacie
   
   • podaj nazwy związków siarki;
   • określ do jakiego typu związków nieorganicznych należą umieszczone na schemacie związki siarki;
   • w formie jonowej i jonowej skróconej zapisz równanie reakcji:
     B + NaOH →
     Podaj nazwę wyżej wymienionej reakcji.
3. Napisz równania reakcji, za pomocą których można opisywać przemiany zaznaczone na poniższym chemografie:
   
   • podaj symbole, wzory i nazwy substancji ukrytych pod literami X, Y, L, Z, D, M;
   • jakie właściwości fizyczne ma substancja Y i jak można ją zidentyfikować;
   • przy każdym równaniu podaj typ reakcji.
4. Pisząc odpowiednie równania reakcji, opisz przemiany zaznaczone na poniższym schemacie. Podaj nazwy tych związków chemicznych, których wzory znajdują się w chemografie.

POWODZENIA!

Literatura:

Zadania 1, 3, 7, 8, 10, 11, 14, 24, 25:

Anna Warchoł, Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn: "Chemia. Kurs przygotowawczy do egzaminu gimnazjalnego" IDEA, Kraków 2002.

wybrała Agnieszka Sobolak-Zima;

Zadania 2, 4, 6, 9, 12, 13, 16 - 22, 26, 27, 30:

Halina Straczycka: "Zadania na szkolny konkurs chemiczny dla gimnazjum.", publikacje nauczycieli

Zadania 5, 15, 23, 28 - 30:

Małgorzata Kupijaj: "II ETAP KONKURSU CHEMICZNEGO - Sole i ich rola w przyrodzie", Mały Serwis Edukacyjny

Zadania II - IV:

Anna Kandia, Zofia Kluz, Michał Poźniczek "Gimnazjum. Program nauczania. Chemia", WSiP, Warszawa 1999