Budżet Unii to niewiele więcej niż 1 proc. produktu krajowego brutto całej Piętnastki.

Pieniądze pochodzą z części wpływów z podatku VAT w krajach we wszystkich państwach Unii, z ceł na produkty importowane spoza granic UE, podatków od produkcji cukru oraz z wpłat państw członkowskich do wspólnego budżetu. Ich wysokość zależy od PNB kraju.
Największą część unijnych wydatków pochłania rolnictwo. W latach 80. na ten cel przeznaczano blisko 2/3 budżetu, dziś mniej niż połowę. Unijni rolnicy mogą liczyć m.in. na dopłaty do produkcji i eksportu, skup interwencyjny, a nawet pieniądze za to, że zgodzili się nie produkować i ich ziemia leży odłogiem.
Polska domaga się, by polscy rolnicy z chwilą wejścia do Unii mogli otrzymywać dokładnie taką samą pomoc, jak ich koledzy z Zachodu. Unia na razie mówi "nie". Koszty byłyby bowiem dla unijnego budżetu bardzo duże. Wszystko zależeć jednak będzie od wyników negocjacji.
Stopniowo zwiększa się ilość pieniędzy na fundusze strukturalne, czyli np. pomoc dla biedniejszych regionów UE. Dziś na ten cel przeznacza się około jednej trzeciej budżetu.

  Krąg 12 pięcioramiennych, złotych gwiazd na niebieskim tle jest symbolem Europy od 1955 roku. 8 grudnia 1955 roku Komitet Ministrów 14 państw członków Rady Europy przyjał taki kształt plastyczny godła Rady Europy i jej flagi. Flaga ta została, po raz pierwszy, jako sztandar Wspólnoty Europejskiej i jej instytucji, uroczyście wciągnięta na maszt przed siedzibą Komisji Europejskiej 29 maja 1986 roku.

Hymnem Unii Europejskiej jest "Oda do radości" z IX Symfonii Ludwika van Beethovena. Najpierw, 12 stycznia 1972 roku została uznana za oficjalny hymn Rady Europy, a następnie, 29 maja 1986 roku, podczas uroczystości wciągania na maszt europejskiej flagi, została w sposób uroczysty zaprezentowana jako hymn Wspólnot Europejskich.

Zgodnie z traktatami założycielskimi, organami (instytucjami) Wspólnot Europejskich są: Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy. Radę i Komisję wspierają: Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Regionów oraz Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER).
Instytucje Unii mają siedziby w trzech miastach: Strasburgu (Parlament Europejski), Luksemburgu (Europejski Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy), Brukseli (Komisja Europejska i Rada Unii Europejskiej).

Wprowadzony do użytku w 1985 roku paszport europejski jest wspólnym dowodem tożsamości i symbolizuje przynależność do Wspólnoty Europejskiej.

O tym, że powstanie prawdziwy wspólny pieniądz, ostatecznie zdecydowano w 1991 r. w traktacie podpisanym w holenderskim mieście Maastricht.
Ustalono wyśrubowane warunki ekonomiczne, które musiały spełnić wszystkie państwa chcące przystąpić do strefy euro:
inflacja najwyżej o 1,5 punktu proc. wyższa od średniej inflacji w trzech najlepszych pod tym względem państwach Eurolandu,  długoterminowe stopy procentowe najwyżej o 2 punkty proc. wyższe niż w tych trzech państwach, dług publiczny nie wyższy niż 60 proc. PKB, deficyt budżetowy nie wyższy niż 3 proc. PKB, pozostawanie co najmniej od dwóch lat w Europejskim Systemie Walutowym.
Grecja nie spełniała tych kryteriów i dołączyła do jedenastki dopiero z początkiem 2001 r. Na wspólną walutę nie zgodziły się i nadal pozostają poza granicami strefy euro trzy kraje Unii Europejskiej: Wielka Brytania, Szwecja i Dania.
Europejską walutę wprowadzano w trzech fazach. W pierwszej, która trwała do końca 1993 r., likwidowano bariery swobodnego przepływu kapitału w państwach członkowskich. W drugiej - od 1994 do 1998 r. - powstał Europejski Instytut Walutowy, prekursor dzisiejszego Europejskiego Banku Centralnego (EBC), który m.in. przechowywał rezerwy złota i walut, a 1 czerwca 1998 r. utworzono EBC z siedzibą we Frankfurcie nad Menem, który ustala stopy procentowe, takie same dla całej strefy euro. W drugiej fazie państwa miały zacząć unikać wysokich deficytów budżetowych, by przygotować się do spełnienia kryteriów z Maastricht

Parlament Europejski nie stanowi prawa w Unii Europejskiej, ale uczestniczy w procesie decyzyjnym. Ma też uprawnienia dotyczące uchwalania budżetu, przyjmowania nowych członków oraz zatwierdzania układów stowarzyszeniowych. Kontroluje pracę Komisji Europejskiej. Może także ustanawiać tymczasowe Komitety Dochodzeniowe, badające ewentualne wykroczenia lub nieprawidłowości w stosowaniu prawa wspólnotowego (europejskiego). Wybiera Rzecznika Praw Obywatelskich.
Parlament składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE, wybieranych w wyborach powszechnych i bezpośrednich (na okres 5 lat). Obecnie liczy 626 deputowanych.

Rada Europejska (nie należy jej mylić z Radą Europy i Radą Unii Europejskiej), choć nie jest w sensie formalnoprawnym organem Wspólnot Europejskich, jest jednak często uznawana za jedną z instytucji UE. Rada wytycza strategiczne cele rozwoju Unii. Powołana w 1974 roku, działa w formie systematycznych spotkań szefow państw lub rządów państw członkowskich Wspólnot Europejskich. Rada zbiera się co najmniej dwa razy w roku, pod przewodnictwem głowy państwa lub szefa rządu państwa członkowskiego, któremu przypada przewodnictwo w Unii Europejskiej. Przewodnictwo trwa pół roku i zmienia się rotacyjnie.

Obywatele strefy Schengen mogą jeździć bez paszportów prawie po całej Europie Zachodniej. Nie istnieją dla nich granice między państwami
Porozumienie z Schengen zawarte w 1985 r. w niewielkiej luksemburskiej miejscowości tuż obok granic z Francją i Niemcami to jedno z najpraktyczniejszych osiągnięć Unii. Umożliwiło ono zniesienie kontroli osób przekraczających granice. W zamian za to państwa zdecydowały się wzmocnić współpracę w zakresie bezpieczeństwa i polityki azylowej.
Pierwsze porozumienie wprowadziły w życie w 1995 r. Niemcy, Francja, Hiszpania, Portugalia, Belgia, Holandia i Luksemburg. Następnie dołączyły Włochy, Austria, Grecja i pięć państw skandynawskich (nawet nienależące do Unii Norwegia i Islandia) oraz Liechtenstein. Poza granicami Schengen są jedynie Wielka Brytania i Irlandia.
Kiedy Polska dołączy do strefy Schengen? Urzędnicy UE zapewniają, że już od dnia wejścia do UE Polacy nie będą potrzebowali do przekraczania granic paszportu. Granice jednak nie znikną. Na to będziemy musieli poczekać kilka lat. Podczas poprzedniego rozszerzenia Unia długo upewniała się, czy Austria wystarczająco dobrze pilnuje granic, które miały stać się granicami całej strefy.

9 maja 1950 r. Robert Schuman - wówczas minister spraw zagranicznych Francji - ogłosił deklarację, w której zaproponował wizję budowy przyszłej Europy. Pierwszym krokiem miało być związanie
gospodarcze Francji i Niemiec. Jego idea - stworzona we współpracy z innym Francuzem Jeanem Monnetem - szybko została wcielona w życie: już rok później powstawała Europejska Wspólnota Węgla i Stali - do Francji i Niemiec dołączyły państwa Beneluksu oraz Włochy. Rozpoczęła się historia dzisiejszej Unii Europejskiej, a obaj politycy zyskali przydomek "Ojców Europy".
Urodzony w 1883 r. Schuman już w młodości przekonał się, jak wygląda Europa zwaśnionych państw narodowych - wychował się i studiował w Lotaryngii i Alzacji, które Niemcy i Francja wyrywały sobie z rąk.
Próbował rozpocząć karierę adwokata, związał się też z ruchem katolickim, jednak szybko wciągnęła go polityka. Po klęsce Francji w 1940 r. zdołał uciec z rąk gestapo; do 1944 r. działał we francuskim podziemiu. Po wyzwoleniu wszedł do rządu tworzonego przez generała Charlesa de Gaulle'a. W 1948 r. otrzymał tekę ministra spraw zagranicznych, a w 1955 r. - ministra sprawiedliwości. Ostatni etap jego działalności politycznej był częściowym spełnieniem marzeń - Schuman, zdeklarowany zwolennik Stanów Zjednoczonych Europy, przez dwa lata (1958-60) był przewodniczącym Parlamentu Europejskiego. Zmarł 4 października 1963 r. w Scy-Chazelles.

Trybunał Sprawiedliwości zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego. Orzeka o zgodności aktów prawnych wydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot. Rozpoznaje spory między państwami lub między Komisją Europejską i państwami, wynikające ze stosowania prawa europejskiego. Trybunał składa się z 15 sędziów.

TRZY FILARY UE

W górę