Integracja w Zespole Szkół Miejskich Nr 3 w Jaśle
Integracja - z łac. integratio, odnowienie - scalenie, proces tworzenia całości z części.
HISTORIA INTEGRACJI
Narodziny idei integracji w Szkole Podstawowej nr 9 im. Olimpijczyków Polskich w Jaśle, na bazie której powstał obecny Zespół Szkół Miejskich Nr 3 w Jaśle (Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi i Integracyjna Szkoła Podstawowa Nr 12 w Jaśle), datuje się na rok 1995.
Podążając za ideą integracji i czując wyraźną potrzebę wypływającą ze środowiska lokalnego, dyrektor ówczesnej Szkoły Podstawowej Nr 9 wystąpił z wnioskiem do Burmistrza Miasta Jasła o utworzenie w roku szkolnym 1995/1996 w wyżej wymienionej placówce pierwszej na tym terenie klasy integracyjnej.
Wniosek ten uzyskał akceptację władz miasta Jasła. Dnia 24.04.1995 dyrektor Wydziału Kształcenia Kuratorium Oświaty, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi tworzenia i funkcjonowania klas integracyjnych, zatwierdził powstanie klasy 1 integracyjnej. W rezultacie tych działań z dniem 01.09.1995 roku w SP nr 9 edukację szkolną rozpoczęła klasa integracyjna 1b.
Inspiracją dla tego pomysłu stała się wizyta mgr Aleksandry Zajdel-Kijowskiej w Szwajcarii, gdzie miała ona okazję przyglądać się funkcjonowaniu klas integracyjnych. Zafascynowana ideą integracji oraz sposobem traktowania dzieci z niepełnosprawnością stała się ona wraz z mgr Anną Brudz - psychologiem szkolnym, prekursorką koncepcji organizacji i programu działania oddziału integracyjnego. Wytyczyły one w koncepcji dwa najważniejsze cele.
- po pierwsze: szkołę publiczną, masową udostępnić uczniom z niepełnosprawnością, przede wszystkim osobom z dysfunkcją narządów ruchu oraz niedorozwojem umysłowym.
- po drugie: nauczyć dzieci zdrowe naturalnej akceptacji drugiego człowieka. „Niepełnosprawność jako normalność”
- to zadanie było prawdziwym wyzwaniem w szkolnym programie wychowawczym. Szkoła dla wszystkich dzieci, niezależnie od warunków fizycznych, intelektualnych, emocjonalnych czy innych - ten cel, który obecnie bardzo wyraźnie występuje w założeniach reformy oświaty, wówczas był nowością. Należało więc dobrze przygotować się do nowej, trudnej i odpowiedzialnej roli. Zadaniem dyrektora było takie zaplanowanie i przeprowadzenie kolejnych etapów postępowania, aby wizja integracji stała się rzeczywistością.
Wraz z reformą systemu oświaty, utworzono w budynku Szkoły Podstawowej nr 9 - Gimnazjum Nr 2. Klasa integracyjna kończąc edukację w szkole podstawowej, w naturalny sposób (co szczególnie jest ważne w odniesieniu do osób z niepełnosprawnością) rozpoczęła naukę na etapie gimnazjum. Istnienie tej klasy było swoistym zwiastunem zmian, które zaczęły się dokonywać na płaszczyźnie integracji w naszej szkole. W czerwcu 2003 r. Gimnazjum Nr 2 zmieniło bowiem nazwę na Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Ignacego Łukasiewicza. Od września 2003 roku edukację w murach placówki zaczęły kolejne klasy integracyjne - 1a oraz 1b. Coroczne powstawanie tego typu oddziałów wynika zarówno z naturalnych potrzeb środowiska lokalnego, jak i z wizji szkoły.
Z każdym rokiem ilość oddziałów zwiększa się; od 2007 roku szkoła rozszerzyła swoją działalność integracyjną poprzez powołanie do życia Integracyjnej Szkoły Podstawowej Nr 12, która wraz z Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi tworzy Zespół Szkół Miejskich Nr 3 w Jaśle. Obecnie w szkole istnieje 9 oddziałów integracyjnych gimnazjum i 2 oddziały szkoły podstawowej, w których łącznie uczy się 48 uczniów z niepełnosprawnością.
Integracja jest skomplikowanym, czasochłonnym procesem, który pociąga za sobą niejednokrotnie szereg rozmaitych trudności związanych zarówno z edukacją i wychowaniem, jak i z przygotowaniem technicznym budynku. Trudności te zainspirowały wiele zmian w placówce: zlikwidowano bariery architektoniczne na parterze budynku, dostosowano sanitariaty do potrzeb uczniów z niepełnosprawnością, stworzono gabinety do rewalidacji indywidualnej wyposażone w odpowiedni sprzęt.
Rozwój działalności integracyjnej w naszej szkole pociąga za sobą konieczność ciągłego doskonalenia umiejętności nauczycieli w dziedzinie pracy z uczniami o różnorodnych potrzebach edukacyjnych. Szkoła nasza posiada wykwalifikowaną kadrę i oferuje swoim uczniom szeroko rozumianą pomoc psychologiczno - pedagogiczną; z każdym rokiem przybywają nowi uczniowie, którzy są dla nas, nauczycieli, wyzwaniem i obiektem troski o właściwy wszechstronny rozwój. Zwiększająca się liczba uczniów motywuje nas i powoduje, że poszukujemy wciąż nowych metod i kierunków pracy dających możliwości rozwojowe, czego efektem jest ciągłe podnoszenie kwalifikacji przez członków Zespołu Integracyjnego.
ZESPÓŁ INTEGRACYJNY
Zespół integracyjny - grupa specjalistów, która inicjuje i monitoruje przebieg procesu integracji w szkole.
Obecnie skład w/w zespołu przedstawia się następująco:
Przewodnicząca Zespołu Integracyjnego:
dyr. Aleksandra Zajdel-Kijowska
koordynator ds. integracji:
- mgr Aneta Koba
- mgr Jolanta Sroka
psycholog - mgr Anna Jagielska
pedagog - mgr Elżbieta Buglewicz
logopeda:
mgr Monika Czajkowska,
mgr Anna Kędzior
rehabilitanci:
mgr Joanna Nawracaj
mgr Marta Nocleg - Zduńska
tyflopedagog:
mgr Ewa Ruwińska
mgr Joanna Dziadosz
surdopedagog:
mgr Magdalena Forystek
mgr Jolanta Sroka
reedukator:
mgr Anna Bajorek
mgr Aneta Koba
nauczyciele wspomagający:
mgr Magdalena Forystek
mgr Marta Michałowska
mgr Jolanta Sroka
mgr Ewa Ruwińska
mgr Joanna Nawracaj
mgr Marta Nocleg-Zduńska
mgr Anna Kielar
mgr Jolanta Konieczna
mgr Wioletta Buglewicz
mgr Anna Bacza
mgr Magdalena Żołądź
mgr Krystyna Stęgowska
mgr Dorota Szeląg
mgr Edyta Wiktorska
mgr Magdalena Kamińska
mgr Agnieszka Brzeżowska
mgr Jolanta Okarma
mgr Marta Fila
mgr Barbara Myśliwiec
mgrAgnieszka Janowiec
mgr Alicja Zossel
mgr Katarzyna Barzyk
mgr Jadwiga Moskal
mgr Joanna Dziadosz
mgr Anna Sawa
mgr Antoni Zając
mgr Janusz Budziak
mgr Adam Smorul
mgr Artur Domasławski
KLASA INTEGRACYJNA
KLASA INTEGRACYJNA - klasa, w której wspólnie z dziećmi zdrowymi uczą się i wychowują dzieci z niepełnosprawnością.
Liczba uczniów w klasie integracyjnej - od 15 do 20, w tym 3 do 5 uczniów z niepełnosprawnością (np. z niepełnosprawnością fizyczną, intelektualną, z zaburzeniami narządu wzroku, słuchu, z zaburzeniami zachowania, z chorobami przewlekłymi).
Organizacja pracy na lekcjach - w kasach integracyjnych obowiązuje taka sama podstawa programowa jak w klasach ogólnych, jednak w przypadku uczniów z niepełnosprawnością programy są dostosowywane do ich indywidualnych możliwości i potrzeb
- wszyscy uczniowie korzystają z tych samych podręczników (w przypadku uczniów z niepełnosprawnością nauczyciele wybierają treści dostępne danemu uczniowi, bądź przygotowują odrębne pomoce dydaktyczne)
- na każdej lekcji obecnych jest dwóch nauczycieli - nauczyciel danego przedmiotu oraz nauczyciel wspomagający posiadający kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej
- nauczyciele oceniają osiągnięcia uczniów z niepełnosprawnością w odniesieniu do stopnia realizacji przez nich dostosowanego programu
- uczniowie z niepełnosprawnością korzystają z zajęć rewalidacyjnych na terenie szkoły: logopedia, rehabilitacja, terapia pedagogiczna, terapia psychologiczna, zajęcia wyrównawcze.
- klasy integracyjne objęte są szczególną opieką psychologiczno - pedagogiczną
KORZYŚCI EDUKACJI INTEGRACYJNEJ
DLA DZIECI Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ I ZDROWYCH
Poprzez kontakty z pełnosprawnymi rówieśnikami, poprzez wspólne z nimi zajęcia i naukę ma lepiej przygotować dziecko do normalnego życia w społeczeństwie. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, iż wspólne wychowywanie i nauczanie dzieci z niepełnosprawnością z pełnosprawnymi jest racjonalne i nie tylko możliwe, ale i pożyteczne.
Mała liczba uczniów w klasie przy jednoczesnej pracy dwóch pedagogów pozwala na szybsze i dokładniejsze zdiagnozowanie ewentualnych przyczyn trudności w nauce dziecka zdrowego, jak również daje możliwość „odkrycia” dziecka wybitnie zdolnego. W wyżej wymienionych przypadkach indywidualne zajęcie się obydwoma uczniami przynosi efekty. W pierwszym przypadku pozwala na pokonanie trudności w nauce, w drugim pozwala rozwinąć dodatkowe uzdolnienia ucznia. Aktywność dzieci zdrowych, ich żywiołowość mobilizuje dzieci z niepełnosprawnością do pracy na lekcji i poza zajęciami. Wspólne przebywanie z dziećmi zdrowymi, uczestnictwo w grach i zabawach jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na rozwój dziecka z niepełnosprawnością. Poza tym atmosfera naturalności w klasie, gdzie nikt nie wytyka palcem dziecka na wózku, czy z zespołem Downa zapewnia każdemu poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.
U dzieci zdrowych kształtują się pozytywne cechy osobowości: otwartość, wrażliwość, uczynność.
Integracja sprzyja bardziej wszechstronnemu rozwojowi dzieci. Stwarza lepsze warunki nauczania, ponieważ nauka odbywa się w mniejszych grupach i z wykorzystaniem różnorodnych form i metod. Przy czym nauczyciel pracujący w klasie integracyjnej wybiera dziecko, a nie program i stara się by uczeń rozwijał się wszechstronnie.
W klasie integracyjnej dzieci z niepełnosprawnością, często zachęcane przez swoich rówieśników, stawiają sobie takie same cele i wymagania. Zdarza się, że są to wyzwania przekraczające ich możliwości, z góry skazane na niepowodzenie. I choć wydawałoby się, że wywołać to może tylko zniechęcenie u dzieci z niepełnosprawnością to jednak jest pewnego rodzaju lekcją budowania realnego wizerunku samego siebie.
Dzięki nowemu systemowi integracji edukacyjnej, w którym uczniowie z niepełnosprawnością zostają przemieszani ze zdrowymi uczniami, można pokonać lęk przed niepełnosprawnością. Izolowanie czy segregacja osób z niepełnosprawnością oparta jest przecież na obawie i poczuciu winy. Dzieci chodzące do klas integracyjnych, mające na co dzień kontakt z uczniami z niepełnosprawnością są pozbawione wszelkiego typu obaw i lęku przed „innością”.
Bez wątpienia wspólna edukacja dzieci zdrowych i z niepełnosprawnością jest możliwa i pomimo pewnych trudności przynosi obustronne korzyści - zarówno w sferze wychowawczej jak i dydaktycznej. Dzięki niej dzieci z niepełnosprawnością zostają przygotowane do zniesienia ograniczeń spowodowanych swoją ułomnością i decydowania o sobie, ale przede wszystkim integracja staje się dla nich szkołą samodzielności.
CZYM JEST KSZTAŁCENIE SPECJALNE?
Kształcenie specjalne - to zorganizowany proces edukacji, dostosowany do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością, dla którego konieczne jest zastosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy, ukierunkowanych na wszechstronny rozwój ucznia i uwzględniających jego specjalne potrzeby edukacyjne.
Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w:
- szkole ogólnodostępnej
- w oddziałach integracyjnych
- w oddziałach specjalnych
- w szkołach specjalnych
Kategorie osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych:
- osoby z uszkodzeniami sensorycznymi (wady wzroku, słuchu)
- osoby z uszkodzeniami motorycznymi (niepełnosprawność fizyczna)
- osoby z upośledzeniem umysłowym
- osoby z zaburzeniami komunikacji językowej
- osoby ze złożonymi niepełnosprawnościami (tzw. sprzężonymi)
- osoby z zaburzeniami zachowania i zaburzeniami emocjonalnymi
- osoby z autyzmem i pokrewnymi zaburzeniami
- osoby ze specyficznymi trudnościami w nauce
Aby dziecko mogło zostać objęte kształceniem specjalnym na terenie szkoły, konieczne jest uzyskanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, który to dokument wydaje Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna. W celu uzyskania w. w. orzeczenia rodzice dziecka składają do poradni odpowiedni wniosek wraz z zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia dziecka. W odpowiedzi na wniosek rodziców poradnia przeprowadza badanie psychologiczno - pedagogiczne dziecka, po czym komisja w składzie: psycholog, pedagog, lekarz i kierownik poradni i na podstawie zebranej dokumentacji orzeka o potrzebie kształcenia specjalnego na terenie szkoły.
Szkoła ma obowiązek stosowania się do zaleceń poradni dotyczących objęcia ucznia kształceniem specjalnym. W tym celu organizuje się na terenie szkoły zajęcia rewalidacyjne.
Rewalidacja - z łac. oznacza przywrócenie człowiekowi pełnej sprawności, a w szczególności sprawności fizycznej, psychicznej i aktywności społecznej. Na terenie naszej szkoły w ramach zajęć rewalidacyjnych prowadzona jest: rehabilitacja, logopedia, terapia pedagogiczna, terapia psychologiczna, zajęcia wyrównawcze.
Podczas zajęć stosuje się zindywidualizowany sposób postępowania zmierzający do zmniejszenia lub usunięcia odchyleń od normy i zaburzeń w jakimś zakresie, np.: procesów orientacyjno - poznawczych, myślenia i mowy, koordynacji wzrokowo - ruchowej, sprawności manualnej, samoobsługi i zaradności, sprawności motorycznych i innych.
Orzeczenie o niepełnosprawności - dokument wydawany przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie analizy dokumentów zawierających wyniki badań lekarskich. Zespół orzeka, iż posiadane przez dziecko schorzenie kwalifikuje je do grona osób z niepełnosprawnością (np. dziecko chore przewlekle, upośledzone, z niepełnosprawnością ruchową, nadpobudliwe, niedosłyszące, słabo widzące i inne).
WSPÓŁPRACA Z INSTYTUCJAMI KSZTAŁCĄCYMI I WYCHOWUJĄCYMI OSOBY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ
Patrząc z perspektywy kilkunastoletnich doświadczeń, dostrzegamy nieocenioną pomoc ze strony placówek i organizacji, które działają na rzecz osób z niepełnosprawnością. Nasza szkoła współpracuje z wszystkimi lokalnymi szkołami podstawowymi, podejmując działania zmierzające do szerzenia tam idei integracji, oraz z Warsztatami Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym w Jaśle, Specjalnym Ośrodkiem Szkolno - Wychowawczym, Placówką Opiekuńczo - Wychowawczą Dziennego Wsparcia „Arka Młodych”, Zespołem Szkół Nr 3, Zespołem Szkół Nr 4 (Szkolne Koła Caritas), Polskim Stowarzyszeniem Diabetyków - koło w Jaśle, Polskim Związkiem Niewidomych Okręgu Podkarpackiego - koło powiatowe, Polskim Związkiem Głuchych - koło Jasło, Domem Pomocy Społecznej w Foluszu, Caritas Diecezji Rzeszowskiej - koło w Jaśle. Promowaniu naszych działań na rzecz propagowania idei integracji w środowisku lokalnym służą również kontakty z lokalnymi mediami.
